Αυτός είναι ο τίτλος ενός δημοσιεύματος της εφημερίδας Μακεδονία στις 8 Δεκεμβρίου 1911 και θαρρώ σωστό να τον διατηρήσω μια και μας παρέχει διάφορες ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με τη βαλκανική μας σαλάτα καθώς και για τον τρόπο σκέψης της εποχής γενικότερα.

Η αφορμή για το συγκεκριμένο δημοσίευμα ήταν οι Βλάχοι της Λουμνίτσας, σημερινό Σκρα από τους οποίους τα όργανα της ρουμούνικης προπαγάνδας αρπάξαν το σχολείο και την εκκλησία τους και τη ζητούσαν πίσω. Ο τότε Γενικός Διοικητης Θεσσαλονίκης δε μπορούσε να καταλάβει ως φαίνεται γιατί τη ζητούν πίσω εφόσον μιλάνε βλάχικα, μια και η ρουμάνικη προπαγάνδα τους θεωρούσε δικούς της, παρόλο που οι βλάχοι της Λουμνίτσας κωλοκοπανιότανε ότι ήταν Ορθόδοξοι Πατριαρχικοί.

Ο αρθρογράφος μας τότε, αναρωτιέται πως ο Γενικός Διοικητής θεωρεί πως οι βλάχοι αυτοί είναι Ρουμάνοι λόγω της γλώσσας τους ενώ θεωρεί τους κατοίκους του διπλανού Μωαμεθανικού χωριού “Νότια” [1] ως Τούρκους παρόλο που επίσης μιλάνε αποκλειστικά Βλάχικα.

Γιατί σε εκείνους τους Βλαχόφωνους επιτρέπεται να είναι Μωαμεθανοί και στους Βλαχόφωνους της Λουμνίτσας δεν επιτρέπεται να είναι Ορθόδοξοι Πατριαρχικοί αλλά πρέπει με το ζόρι να γίνουν Ρουμούνοι λόγω της γλώσσας τους;

Και αν η γλώσσα είναι γνώρισμα της εθνικότητας, τότε πως γίνεται να θεωρούνται Τούρκοι οι Μωαμεθανοί κάτοικοι της Καρατζόβας [2] και του Τίκφες [3], οι Πομάκοι της Ροδόπης και άλλοι που μιλάνε αποκλειστικά την Βουλγάρικη και αγνοούν την Τουρκική; ή πως γίνεται να θεωρούνται Τούρκοι οι Μωαμεθανοί των Γρεβενών και Λαψίστης [4] που αγνοούν τελειώς την Τουρκική και έχουν ως μητρική γλώσσα την Ελληνική; Γίνεται να θεωρούνται αυτοί οι Μωαμεθανοί Βούλγαροι ή Έλληνες λόγω της γλώσσας τους; Βεβαίως όχι γιατί είναι Τούρκοι όχι λόγω της γλώσσας τους αλλά λόγω της θρησκείας τους κατά βάση.

….

Η βαλκανική μας σαλάτα όπως βλέπετε από το παλιό άρθρο της εφημερίδας χώριζε τους λαούς με τη βάση τη θρησκεία. Οι Ρουμάνοι συναντούσαν αντιστάσεις από τους Βλάχους. Εξισλαμισμένοι Έλληνες έγιναν Τούρκοι και πιθανότατα στάλθηκαν αργότερα στη σημερινή Τουρκία ενώ οι Πομάκοι της Θράκης ήταν η εξαίρεση στους όρους της ανταλλαγής και παρέμειναν.

Παραπομπές

[1] Εξισλαμίσθηκαν το 1759 ή το 1762 ή κάπου εκεί ανάμεσα (1), (2)

[2] Επαρχία Αλμωπίας, ευρύτερη περιοχή της Αριδαίας (1), (2), (3)

[3] Καβαντάρτσι, σήμερα βρίσκεται στη FYROM (1)

[4] Ανασελίτσα (Λαψίστη), πρωτεύουσα του Καζά Ανασελίτσης. Το 1919 ζούσαν 300 ορθόδοξοι Έλληνες και 2000 Μουσουλμάνοι. (1)

Και να το συζητήσω βαριέμαι, και να το προσπεράσω δε γίνεται. Οπότε απλώς το κρατώ ως σημείωση αμετάφραστο.

“In their proclamations the leaders of the Slavo-Macedonian Committee appeal to Alexander the Great as a national hero. After this, I am inclined to believe the statement that in their school text-books Aristotle also is described as a great Bulgarian philosopher.”

G. F. Abbott, The tale of a tour in Macedonia, 1903

σα να μη πέρασε ούτε μέρα από το 1903… ε;

Ένας παλιός θρύλος με τα λόγια του Παναγιώτη, ενός Έλληνα οδηγού που έζησε το 1900, όπως τον διηγήθηκε στον άγγλο συγγραφέα και περιηγητή της Μακεδονίας G.F. Abbot κατά τη διάρκεια της διαδρομής τους από το Σιδηρόκαστρο στο Μελενικ.

“Ο Μαρκόκχαλης έζησε παλιά τότε που ο Θεός έδινε υπεράνθρωπη δύναμη σε ανθρώπους όπως ο Αλέξανδρος και ο Ηρακλής κ.α. Παρόλο που δεν ήταν Έλληνας ήταν τόσο γενναίος σαν αυτούς και διέθετε το πιο υπέροχο άλογο του κόσμου. Μια φορά που τον καταδίωκαν οι Τούρκοι πήδηξε με το άλογο του από την απέναντι όχθη η οποία σε εκείνο το σημείο ήταν 300 πόδια ψηλή και το πλάτος του ποταμού έφτανε τα 400 πόδια . Προσγειώθηκε σε αυτό το βράχο όπου μπορείς να δεις τα σημάδια του. Το τράνταγμα του βράχου ήταν τέτοιο που ο βράχος έσπασε στο σημείο που πάτησε η όπλη του αλόγου και δημιουργήθηκε αυτή η πηγή που ποτίζεις τώρα το άλογο σου.”

Στη συνέχεια ο συγγραφέας αναφέρει πως εκείνο το σημείο λέγεται Markova scala και ότι ο οδηγός του ο Παναγιώτης πιθανότατα μιλούσε για τον Marko Kralyevich. Η αναζήτηση στο google με οδήγησε στον Σέρβο πρίγκηπα Μάρκο όπου έζησε μεταξύ 1371-1395 και θεωρείται εθνικός ήρωας της Σερβίας, της Βουλγαρίας , της FYROM και γενικότερα των χριστιανών κατοίκων της Μακεδονίας. Ο πρίγκηπας  Μάρκος έδρασε ως προστάτης των Χριστιανών εναντία στην Οθωμανική κατάληψη της Μακεδονίας.

Update: Με τη βοήθεια του Κλέαρχου καταλήξαμε στο ελληνοποιημένο όνομα Μάρκος Κράλης.

Αρκετές πληροφορίες υπάρχουν εδώ σχετικά με ένα τραγούδι των Χειμερινών Κολυμβητών που έχει το όνομα του, όπου θα διαβάσετε και ένα κείμενο του Μένανδρου που έζησε τον 6ο αιώνα.

Το όνομα του αναφέρεται σε δημοτικό τραγούδι

“Χιλιάδες Τούρκοι μ’ άρματα και μ’ ανδρειά μεγάλη
μέσα στο Κάστρο κλείσανε των Χριστιανών τον Κράλη.
Μα ο Μάρκος Κράλης πέθανε και βασιληάς εγίνη
Βασιλοπούλα η κόρη του – και πολεμά κι’εκείνη…”

Γενικότερα η λέξη κράλης σημαίνει βασιλιάς και από ότι φαίνεται χρησιμοποιείται ακόμη σε κείμενα που αφορούν παλιότερες εποχές αλλά μας έχει μείνει και ως επίθετο.

Τον βρίσκουμε όμως και μέσα στην ποίηση του Νίκου Εγγονόπουλου ως Μίρκο Κράλη αυτή τη φορά.(Όρνεον 1748, 31-33. Η Επιστροφή των Πουλιών, 1946. Ποιήματα, Β΄. Ίκαρος, 1977. 92)

“Μίρκο Κράλη, τι ζητάς;
εδώ δεν είναι παίξε γέλασε:
εδώ είναι Μπαλκάνια”

Το οποίο οι νεώτερες γενιές το γνωρίζουν χωρίς τον Μίρκο Κράλη μέσα από το στίχο “Εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε-γέλασε” στο τραγούδι Μπάλος του Σαββόπουλου (07:40).

Η Μακεδονία είναι ωραία γκόμενα και οι μνηστήρες της που ζουν μακριά (ανεξαρτήτως απόψεων και θέσεων) δε μένουν με τα χέρια σταυρωμένα. Αυτή τη φορά σειρά έχει μια εκστρατεία που αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ελλήνων στα Σκόπια.

Η Ενημερωτική εκστρατεία θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2008 στις 12 με 2.00 μ.μ. μπροστά από το κτίριο της Αντιπροσωπείας των Η.Π.Α. στα Ηνωμένα Έθνη στη διεύθυνση 140 East 45th Street, New York City, μεταξύ 3rd and Lexington Avenues.

Σκοπός της εκστρατείας, όπως αναφέρεται στην πρόσκληση που μου έστειλαν, είναι υπερασπιστούν και να αναδείξουν την ιστορική αλήθεια στις Αντιπροσωπείες – μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ελλήνων στην π.Γ.Δ.Μ. για να δοθεί ένα τέλος στη βάναυση συμπεριφορά, στον εξευτελισμό, στις ταπεινώσεις και ξυλοδαρμούς που υπόκεινται οι Έλληνες στα Σκόπια.

Διαβάστε τη συνέχεια »

Παρακολουθώ αυτές τις ημέρες μια δημοσίευση που έγινε σε blog του BBC σχετικά με το θέμα της Μακεδονίας. Σήμερα τολμώ να πω ότι θα ξεπεράσει τα 1000 σχόλια μια και αυτή τη στιγμή έχει φτάσει αισίως τα 982, είναι θέμα λίγων ωρών προφανώς.

Έχει ενδιαφέρον να παρακολουθείς το debate ανάμεσα στις δύο πλευρές. Πολλές φορές φυσικά μετατρέπεται σε τραγικά αστείο κι αναρωτιέσαι αν μερικοί άνθρωποι έχουν κατέβει από άλλο πλανήτη. Προσωπικά το έχω καθιερώσει αυτή την εβδομάδα να διαβάζω έναν χ αριθμό σχολίων κάθε ημέρα και να δίνω το βραβείο κοτσάνας στο τέλος. Συναγωνίζονται πολλές ατάκες για αυτό το βραβείο και κάποιες φορές ζορίζομαι να αποφασίσω ποιος έχει γράψει τη μεγαλύτερη αηδία.

Είναι δύσκολο να διαβαστεί όλο αυτό με τη μία, χρειάζονται αρκετές ημέρες μάλλον, αλλά θεωρώ ότι αξίζει για να μπορέσει να κατανοήσει κάποιος το μέγεθος της προπαγάνδας αλλά και τις απόψεις της άλλης πλευράς.

Ταυτόχρονα άρχισα πια να σκέφτομαι ότι μπορεί και να δημιουργούν επίτηδες τέτοια θέματα στις αναγνωρισμένες ενημερωτικές ιστοσελίδες. Το Μακεδονικό καίει αρκετό κόσμο αυτή την εποχή και σίγουρα “πουλάει”. Αναρωτιέμαι οπότε, μήπως γράφονται επίτηδες προκλητικά κείμενα για χάρη του τζερτζελέ και της επισκεψιμότητας.

Ευγενική version:

σου πούλησαν χαλασμένο χιούμορ, να το επιστρέψεις στους κατασκευαστές του

Μη ευγενική version:

Σάλτα και γαμήσου με τις εξυπνάδες σου

Keyword:Μακεδονία