Κι αντε τώρα να καταλάβετε εσείς γιατί γράφω για θερινά ηλιοστάσια στις αρχές Φλεβάρη. Αφού τώρα τα βρήκα, μπορώ να περιμένω μέχρι τον Ιούνη για να τα γράψω; Εμ δε μπορώ… θα τα ξεχάσω μέχρι τότε.
Στα πολύ παλιά τα χρόνια… οκ όχι τόσο παλιά αλλά τουλάχιστον όταν εγώ ήμουν παιδάκι, θυμάμαι πως ανάβανε φωτιές σε ένα τρίστρατο εδώ στη γειτονιά όταν ήταν του Αι Γιαννιού και εμείς πηδούσαμε από πάνω από τις φωτιές. Μετά μεγάλωσα, γαϊδούρεψα, φωτιές δεν ανάβε κανείς πια και μπερδεύτηκα. Κι όταν λέω μπερδεύτηκα το εννοώ γιατί εγώ θυμόμουν να πηδάμε καλοκαίρι τις φωτιές (άσχετο->στα νεώτερα χρόνια μάλλον πηδάνε οι φωτιές εμάς) και δε καταλάβαινα πως το συνδύασα με του Αι Γιαννιού αφού οι Γιάννηδες γιορτάζουν τον Ιανουάριο.
Ε σήμερα το έλυσα το μυστήριο. Γιορτάζει και το καλοκαίρι ο Αι Γιάννης, μόνο που τούτος λέγεται και Κλήδονας. Εντελώς συμπτωματικά, η γιορτή αυτή πέφτει πλησίον του Θερινού Ηλιοστασίου. (22 Ιουνίου το Θερινό, 24 Ιουνίου ο Αι Γιάννης ο Κλήδονας). Το Θερινό Ηλιοστάσιο εμείς δε το γιορτάζουμε στην Ελλάδα όμως, μακριά αυτά τα παγανιστικά έθιμα από εμάς.
Για τα έθιμα του Θερινού Ηλιοστασίου, εχμ… του Κλήδωνα, του Αι Γιαννιού γενικότερα θα βρείτε αρκετά με μια αναζήτηση στο google. Αν βαριέστε μπορείτε να δείτε εδώ κι εδώ κι εδώ, κι εδώ μερικά πράγματα.
Κι αφού μάθατε για μερικά από τα παγανιστικά χριστιανικά έθιμα που πραγματοποιούνται ανά την Ελλάδα, ας δούμε και μερικές ακόμα αναφορές που εντόπισα για την ίδια μέρα σε ένα αγγλόφωνο βιβλίο του 1903 σχετικά με το φολκλόρ της Μακεδονίας το οποίο βρήκα εντελώς τυχαία εξαιτίας μιας συνωνυμίας. Αλλά τίποτε δεν είναι τυχαίο σε αυτή τη ζωή, πάω στοίχημα.
Οι παρθένες κοπέλες που λέτε, κατά το 1900 συνήθιζαν να μαζεύονται σε ενα σκοτεινό δωμάτιο με έναν καθρέφτη και κοιτούσαν μια μια στον καθρέφτη. Αυτές που θα παντρευόντουσαν μεσα στο χρόνο έβλεπαν, ή φανταζόταν πως έβλεπαν, το πρόσωπο του μελλοντικού τους συζύγου στον καθρέφτη (σημείωση: “να κατουρά πίσω από τους ώμους τους” αν το μετάφρασα σωστά).
Σε μια άλλη εκδοχή, κάθε παρθένα έπαιρνε ενα γυαλί( σαν καθρέφτη) στο υπνοδωματιο της και αφού έβγαζε τα ρουχαλάκια της στεκόταν ολοτσίτσιδη μπροστά στο γυαλί λεγοντας ” Παίρνω τον καθρέφτη και τον θεό περικαλώ. Όποιος είναι της τύχης μου απόψε να τον διώ”. Μετά έβαζε το γυαλί κάτω απο το μαξιλάρι της και προσπαθούσε να ονειρευτεί.
Τέλος, αναφέρει μια ακόμη περίπτωση όπου έφερναν το αμίλητο νερό στο σπίτι μέσα σε κάποιο σκεύος, έριχναν μέσα το ασπράδι απο ενα αυγό και μετά το άφηναν έξω στον καθαρό αέρα όλη τη νύχτα. Το σχήμα που θα έπαιρνε το αυγό εξεταζόταν το επόμενο πρωινό. Μη με ρωτήσετε τι ψάχνανε να βρούνε, δε ξέρω να σας πω, αλλά υποψιάζομαι πως γκόμενος θα ήταν πάλι το θέμα τους.
Μεγάλος μάντης ο Αι Γιάννης πάντως… μεγάλη η χάρη του…
Αυτό που μου κάνει εντύπωση όμως ,είναι το ότι ενώ η νεαρά παρθένα αναζητούσε τον γκόμενο στον καθρέφτη μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, στις μέρες μας αυτό έχει μείνει ως αναζήτηση και επικοινωνία με τα πνεύματα. Βέβαια έβαλε το χέρι του και ο κινηματογράφος σε αυτό, όμως όπως και να έχει… υπάρχει μια σχετική απόσταση ανάμεσα σε αυτά τα δυο.