Μαρκόκχαλης – Πρίγκηπας Μάρκο
Ένας παλιός θρύλος με τα λόγια του Παναγιώτη, ενός Έλληνα οδηγού που έζησε το 1900, όπως τον διηγήθηκε στον άγγλο συγγραφέα και περιηγητή της Μακεδονίας G.F. Abbot κατά τη διάρκεια της διαδρομής τους από το Σιδηρόκαστρο στο Μελενικ.
“Ο Μαρκόκχαλης έζησε παλιά τότε που ο Θεός έδινε υπεράνθρωπη δύναμη σε ανθρώπους όπως ο Αλέξανδρος και ο Ηρακλής κ.α. Παρόλο που δεν ήταν Έλληνας ήταν τόσο γενναίος σαν αυτούς και διέθετε το πιο υπέροχο άλογο του κόσμου. Μια φορά που τον καταδίωκαν οι Τούρκοι πήδηξε με το άλογο του από την απέναντι όχθη η οποία σε εκείνο το σημείο ήταν 300 πόδια ψηλή και το πλάτος του ποταμού έφτανε τα 400 πόδια . Προσγειώθηκε σε αυτό το βράχο όπου μπορείς να δεις τα σημάδια του. Το τράνταγμα του βράχου ήταν τέτοιο που ο βράχος έσπασε στο σημείο που πάτησε η όπλη του αλόγου και δημιουργήθηκε αυτή η πηγή που ποτίζεις τώρα το άλογο σου.”
Στη συνέχεια ο συγγραφέας αναφέρει πως εκείνο το σημείο λέγεται Markova scala και ότι ο οδηγός του ο Παναγιώτης πιθανότατα μιλούσε για τον Marko Kralyevich. Η αναζήτηση στο google με οδήγησε στον Σέρβο πρίγκηπα Μάρκο όπου έζησε μεταξύ 1371-1395 και θεωρείται εθνικός ήρωας της Σερβίας, της Βουλγαρίας , της FYROM και γενικότερα των χριστιανών κατοίκων της Μακεδονίας. Ο πρίγκηπας Μάρκος έδρασε ως προστάτης των Χριστιανών εναντία στην Οθωμανική κατάληψη της Μακεδονίας.
Update: Με τη βοήθεια του Κλέαρχου καταλήξαμε στο ελληνοποιημένο όνομα Μάρκος Κράλης.
Αρκετές πληροφορίες υπάρχουν εδώ σχετικά με ένα τραγούδι των Χειμερινών Κολυμβητών που έχει το όνομα του, όπου θα διαβάσετε και ένα κείμενο του Μένανδρου που έζησε τον 6ο αιώνα.
Το όνομα του αναφέρεται σε δημοτικό τραγούδι
“Χιλιάδες Τούρκοι μ’ άρματα και μ’ ανδρειά μεγάλη
μέσα στο Κάστρο κλείσανε των Χριστιανών τον Κράλη.
Μα ο Μάρκος Κράλης πέθανε και βασιληάς εγίνη
Βασιλοπούλα η κόρη του – και πολεμά κι’εκείνη…”
Γενικότερα η λέξη κράλης σημαίνει βασιλιάς και από ότι φαίνεται χρησιμοποιείται ακόμη σε κείμενα που αφορούν παλιότερες εποχές αλλά μας έχει μείνει και ως επίθετο.
Τον βρίσκουμε όμως και μέσα στην ποίηση του Νίκου Εγγονόπουλου ως Μίρκο Κράλη αυτή τη φορά.(Όρνεον 1748, 31-33. Η Επιστροφή των Πουλιών, 1946. Ποιήματα, Β΄. Ίκαρος, 1977. 92)
“Μίρκο Κράλη, τι ζητάς;
εδώ δεν είναι παίξε γέλασε:
εδώ είναι Μπαλκάνια”
Το οποίο οι νεώτερες γενιές το γνωρίζουν χωρίς τον Μίρκο Κράλη μέσα από το στίχο “Εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε-γέλασε” στο τραγούδι Μπάλος του Σαββόπουλου (07:40).
Δημοσιεύτηκε από τη magica στις 7.02.2010 | Κατηγορία: Βαλκανική Σαλάτα, Μύθοι - Θρύλοι - Ιστορίες 4 Comments »
4 σχόλια στο “Μαρκόκχαλης – Πρίγκηπας Μάρκο”
Argos
Τι λες; Δεν ήταν Έλληνας; Ήταν Μακεδόνας; :-Ρ
Klearchos
Άσχετο: Ο Κράλη Μάρκο είχε πρωτεύουσα του βασιλείου του την Πρίλαπο (Прилеп). Στο κάστρο της πόλης είχε βρει καταφύγιο γύρω στα 350 χρόνια νωρίτερα από τον Μάρκο, ο Βούλγαρος αυτοκράτορας Σαμουήλ, όταν υποχώρησε από την Μάχη στο Κλειδί, όπου κινδύνεψε μέχρι και να συλληφθεί από τον Βασίλειο των Βουλγαροκτόνο… Στα τείχη του κάστρου, τραυματισμένος ο Σαμουήλ, περείμενε με αγωνία να μάθει νέα για τον στρατό του… Και τότε αντίκρυσε το φρικτό θέαμα… Οι στρατιώτες του πλησιάζουν μέσα σε αγκομαχητά, παραπατώντας και πέφτοντας παρασύροντας ο ένας τον άλλο… Ο Βασίλειος είχε διατάξει ανά 100 αιχμαλώτους να τυφλώνουν τους 99 και να αφήνουν μονόφθαλμο τον εκατοστό, ώστε να μπορέσει να οδηγήσει τους υπόλοιπους 100… Η καρδιά του Σαμουήλ δεν αντέχει άλλο… Παθαίνει έμφραγμα και πεθαίνει τελικά, στις 6 Οκτωβρίου του 1014.
magica
που λες Κλέαρχε, η ιστορία με τους 99 τυφλούς και τον 1 μονόφθαλμο έχει χαραχτεί βαθύτατα στη μνήμη του πατέρα μου και την επαναλαμβάνει συνεχώς (κάπως αλλοιωμένη ως προς τον Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο μια και επιμένει να αναφέρει ένα βασιλιά Αιγαία) κάθε φορά που μιλάει για τα παιδικά του χρόνια κατά τα οποία η περιοχή του (Δράμα) υπέφερε ιδιαιτέρως από τους Βούλγαρους.
Το αν τα μπέρδευε ο δάσκαλος τους, οι παππούδες του, το παιδικό μυαλό του, δε το γνωρίζω, αλλά πάντα τον κάνω χάζι όταν την αφηγείται.
(Επίσης αρνείται να καταλάβει ότι στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας κατοικούσαν “και” Βούλγαροι πριν το 1940, αλλά αυτό είναι μια διαφορετική ιστορία)
Klearchos
Από τότε που ανήξαν τα σύνορα, πολλοί Βούλγαροι επισκέπτονται τα Σαββατοκύριακα τα χωριά των παπούδων τους, που βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα, όπως και πολλοί Έλληνες τα χωριά των δικών τους παπούδων, τα οποία βρίσκονται σήμερα στην Βουλγαρία…
Trackbacks
Link for trackback: